De Streepjesmeester

De Streepjesmeester

(vrij naar een verhaal van Bianca)

Er was eens een jongeman; Peter en Peter kwam stage lopen bij Hans. Hans had een bovenbouwklas in de Schilderswijk in Den Haag. Best pittig dus.
Peter had eigenlijk alleen nog maar les gegeven op scholen en in klassen waar de leerlingen het altijd leuk vonden als hij een dagje kwam. Maar nu moest Peter niet “een dagje” maar een lange periode aan de slag. Als LIO. Hij moest aan de bak. En dat viel niet mee.

Peters eerste lessen verliepen onrustig, maar hij was niet ontevreden. Hans had altijd flink de wind eronder. Als een leerling door de klas riep, zette Hans de naam op het bord met een streepje er achter. En vijf streepjes betekende strafregels schrijven. Er kwam zelden iemand voorbij de vier; dan moest het wel heel hard stormen.

Peter wilde het liefst zo snel mogelijk zelfstandig de klas gaan draaien. Hans bedacht dat dat helemaal geen slecht idee was, dus hij bereidde samen met Peter een woensdagochtend voor en wenste hem veel succes. “En je weet het. Als iemand zijn mond open doet, dan zet je een streepje achter zijn naam.”

Het eerste uur ging prima. Estafette lezen en dictee. Tijdens de rekenles werd het onrustig. Peter werd onzeker over een strategie in het boek. Iemand riep: “Meester Hans legt veel beter uit!”. Peter zette het eerste streepje. Daar kwam veel commentaar op. “Mag hij zijn mening niet geven?” “We wonen toch in een vrij land?” “Democratie Meester!” “Dictator!” Meester Dictator!”

En zo ging het maar door. Omdat Peter steeds streepjes aan het zetten was, zag hij niet meer wat er in de klas gebeurde. Iedereen riep door elkaar, leerlingen liepen door de klas. Een paar leerlingen hadden wel tien streepjes achter hun naam en het huilen stond Peter nader dan het lachen.

En toen werd het plotseling doodstil in de klas. Hans stond in de deuropening. Een van de meisjes had hem opgehaald uit de teamkamer, waar hij werkstukken zat na te kijken. En Hans herstelde de orde, ging achterin zitten en vertelde dat Meester Peter nu verder ging met de rekenles. En dat deed Peter. De ochtend kroop voorbij, maar achteraf was hij blij dat hij het gedaan had. Met Hans achterin groeide zijn zelfvertrouwen weer en ging het steeds beter.

Tijdens de nabespreking stak Hans de hand in eigen boezem. “Ik had je nooit het idee van de streepjes mogen opdringen. Dat is mijn systeem. Ik ben De Streepjesmeester. Jij moet je eigen manier vinden om orde te houden. En daar ga ik je mee helpen. Stap voor stap.”

En zo gebeurde het. En toen Meester Peter afscheid nam, vonden alle leerlingen het jammer dat hij wegging. Een paar meisjes huilden zelfs.

Als je in een nieuwe klas begint, is het belangrijk om met de leerlingen te bespreken wat jij belangrijk vindt en wat de leerlingen belangrijk vinden.

Regels. Routines. Afspraken. Welke overtredingen zijn er en wat zijn de consequenties van die overtredingen.

Welke beloningen zijn er te verdienen en wanneer krijg je die.

Als de leerlingen precies weten wat ze aan jou hebben, dan verdien je daar respect mee.

Als jij jouw grenzen duidelijk aangeeft en bewaakt, is het makkelijker om de orde te bewaren.

Een manier om dergelijke afspraken duidelijk in beeld te brengen, is door middel van het maken van een poster met Pictochart (en ja, dat is gratis).

download

Je kiest (een) onderwerp(en) en laat alle leerlingen daar zelf een poster van maken. Jij kunt bepalen wat erop komt, maar je kunt hen ook vragen om voorbeelden te maken ter inspiratie.

Het is hoe dan ook belangrijk dat je je leerlingen betrekt bij alle afspraken die gemaakt worden aan het begin, en dit is een leuke, beeldende manier.

Sorry sorry sorry, het spijt me zo

Het is pauze, het waait hard en de bladeren vliegen in het rond. Marius rent over het schoolplein. Hij probeert de bladeren te vangen en let daarbij compleet niet op andere leerlingen. KNAL! Marius botst keihard tegen Elvira aan. Elvira valt op de grond, in een plas. Elvira begint te huilen. Ze zit helemaal onder de modder en er zit een scheur in haar maillot. De pleinwacht komt aanrennen en vraagt wat er is. Elvira wijst snikkend naar Marius, die nog steeds bezig is met bladeren vangen. Juf haalt Marius erbij. “Ik denk dat je even sorry moeten zeggen tegen Elvira.” En dat doet Marius meteen. Want hij deed het niet expres. Volgens de juf is het probleem opgelost. Elvira komt huilend thuis. Het was haar lievelingsmaillot.

Twee meiden uit 3 VMBO praten al een week niet met elkaar. Niemand in de klas weet waarom. Eerst waren het best goede vriendinnen, maar nu werpen ze elkaar alleen dodelijke blikken toe. De hele klas heeft er last van. De meiden omdat ze zich gedwongen voelen om partij te kiezen en de jongens omdat ze er niets van begrijpen maar wel de spanning voelen. En dan dus een grappig bedoelde opmerking als “Yeah! Catfight!” maken, waar álle meiden boos om worden… De mentor is het zat en neemt de meiden apart. Het blijkt dat de een precies dezelfde jurk heeft gekocht voor een feest als de ander en ze weigeren allebei om de jurk te ruilen. “Ik zag hem het eerst!” “Je hebt het gedaan om mij te pesten”! Voor de neus van de mentor ontstaat een handgemeen. Nagels en haren vliegen in het rond. De mentor grijpt in en haalt de ouders erbij. Er wordt een oplossing bedacht die voor beiden acceptabel is. Ze gaan de jurk allebei ruilen omdat er nu toch een naar smaakje aan zit, qua feeststemming. De ouders van de meiden willen dat de dames hun excuses aanbieden. Dat doen ze, allebei. De meiden hebben snel een nieuwe jurk. Zowel de mentor als de ouders zijn tevreden over de afhandeling. Maar het ene meisje kan maar niet uit haar hoofd zetten dat het andere meisje het expres had gedaan.

Praktijkvoorbeelden genoeg.

Ervoor zorgen dat leerlingen sorry-zeggen lijkt een bijna dagelijks onderdeel van onze “opvoedende” taak.

Express gedaan? Per ongeluk gebeurd?

Je weet wat je moet zeggen.

“Sorry. Het spijt me. Ik zal het niet meer doen. Nooit meer.”

In een oude “Juf” (welbekend in PO-land… ook voor Meesters) vond ik het volgende stukje:

Een eyeopener. Vind ik.

unnamed

En wie het nog eens op een andere manier wil zien, kijkt naar dit filmpje:

download (1)

 

 

 

 

Inspiratie voor je eerste schooldag

Inspiratie voor je eerste schooldag… of voor je eerste lesuur?
Heb je dat al?

Ga je het nieuwe schooljaar op dezelfde manier starten als vorig jaar?
Of begin je voor het eerst en heb je geen idee hoe je een eerste schooldag moet starten?

Ik heb ooit als invaller een schooljaar moeten beginnen.
Ging het goed? Ja, best wel. Het was een groep 2. Ik had twee werkjes voorbereid (een platte en een driedimensionale), een tekenopdracht, een liedje en een verhaaltje. En een pop-up prentenboek.
En natuurlijk stonden alle hoeken klaar. Ingericht door de collega’s van de zieke juf.
Alles was schoon en netjes, bovendien was het lekker weer en konden we twee keer buitenspelen.

En was het inspirerend?
Voor mij was het vooral spannend. Maar de kleuters waren heel lief en heel braaf en hun eigen juf was na een paar dagen weer beter.
En spannender hoef je het volgens mij niet te maken voor groep 2. En zeker niet voor groep 1. En inspirerender ook niet.

Maar voor oudere leerlingen?
Inspiratie!
En als je ze niet een hele dag hebt, maar een of twee uur… dan zorg je voor een inspirerend eerste lesuur!
Inspiratie bestaat uit VIER elementen. Je kiest een activiteit, of je bedenkt er zelf een.

1. Laat je leerlingen zien wie jij bent. 
Houd een spreekbeurt over jezelf. Laat een filmpje zien van jezelf (van vroeger, desnoods). Laat de leerlingen een quiz maken over jou. Nodig ze uit om vragen over jou te stellen. Neem een koffer mee met foto’s en dingen waarbij je iets over jezelf vertelt. Laat je favoriete muziek horen. Laat de leerlingen je favoriete gerecht proeven. En nodig tijdens het praten je leerlingen uit om te laten zien wie zij zijn.

2. Doe een kennismakingsspel.
Er zijn vele sites met kennismakingsspelen. Ik heb nu gewoon een gekozen maar via google kan je er nog veel meer vinden. Als het handig is kun je ook nog naamkaartjes maken.

3. Laat de leerlingen een plan maken. 
Wat willen ze leren komend schooljaar? Wat zou het leukste zijn om als klas mee te maken? Wat verwachten ze van jou? Wat verwachten ze van hun klasgenoten? Wat willen ze bereiken? Wat hebben ze daar voor nodig? Laat ze schilderen, tekenen, kleien, schrijven, collages maken… Laat je leerlingen het plan concreet en zichtbaar maken. Het kan individueel of in duo’s of in groepjes.

4. Zorg ervoor dat iedereen het lokaal aan het eind van de dag, of van de les, HEEL VROLIJK EN BLIJ verlaat. Zodat ze de volgende keer weer blij binnenkomen.
Dus je eindigt met een dans, een mop, een leuk filmpje, een positieve belofte die je goed kunt houden, een vrolijk lied. Of je trakteert op ijs bij de deur.

En vergeet niet iedereen bij binnenkomst en bij het afscheid een hand te geven.
Weet jij ook nog een leuke activiteit bij een van de vier elementen?

Laat het weten in het commentaartveld hier onder!