Kleren maken de Leraar

Kleren maken de Leraar

Jaren geleden werkte ik op een asielzoekersschool. Aan het begin van het schooljaar kwamen er altijd “snuffelstagiaires” van de opleiding tot onderwijsassistent. Mijn laatste stagiaire heette Samira. Op haar eerste dag was het buiten bloedheet en binnen een sauna. Een veel voorkomend euvel in het onderwijs… platte daken en geen airco.

Samira was een jaar of 16. Ze keek me nauwelijks aan en gaf me een slap handje. Ze droeg een naveltruitje (incl. navelpiercing) met decolleté en een heel kort rokje. Ik had een groep van 18 leerlingen tussen de 10 en de 14 jaar, waarvan meer dan de helft jongens. Ik heb Samira vriendelijk verzocht om terug naar huis te gaan en zich om te kleden. Ze haalde beledigd haar neus op en vertrok. Ik heb haar nooit meer gezien.

Dat een naveltruitje (met of zonder piercing) met decolleté en kort rokje geen handige combinatie is op een school, klinkt heel logisch. Ook niet in een andere klas. Maar eigenlijk zijn er best veel kledingstukken waar je wel over kunt discussiëren: “Kan het wel of kan het niet?”

– korte broek (dames en heren);
– geen BH (tot welke cupmaat?);
– spaghettibandjes;
– decolletés (hoe diep is acceptabel?);
– rok boven de knie (waar ligt de grens?);
– sandalen;
– slippers;
– blouses die bij bepaald licht min of meer doorzichtig zijn;
– zichtbare piercings (m.u.v. oorbellen);
– zichtbare tatoeages.

Met warm weer lijkt het logisch om je luchtig te kleden. Het zou zelfs zo kunnen zijn dat je dat automatisch doet; zonder er bij na te denken. En laten we eerlijk zijn: op de meeste scholen is het meteen bloedheet bij warm weer. Bovendien: de meeste leerlingen kijken helemaal niet op van een juf of meester in korte broek of op sandalen.

Aan de andere kant: als leraar heb je een voorbeeldfunctie. En volgens mij zit het zo: één van de manieren om een bepaalde status uit te dragen, is het dragen van statusverhogende kleding. In het onderwijs wordt veel geklaagd over het feit dat “de leraar van zijn voetstuk is gevallen”.  Het dragen van representatieve kleding kan bijdragen tot de terugkeer van de leraar op het bijbehorende voetstuk. Denk maar aan advocaten en artsen; zonder net pak, toga of doktersjas zouden wij hen veel minder serieus nemen.

Dus ja: ik vind dat je je netjes moet kleden als je voor de klas staat. (Ook als onderwijsassistent, trouwens). Dat betekent dat je je uiterlijk dus moet controleren voor je naar school gaat. Stel  jezelf de volgende vragen als je ’s morgens voor de spiegel staat:

  1. Zou ik dit ook aandoen als ik op vakantie ben?
  2. Zie ik eruit als iemand die serieus genomen gaat worden door iemand die eigenlijk weinig respect heeft voor gezag?
  3. Zie ik iets waar iemand op school misschien wel over zou kunnen vallen?

Bij twijfel doe je meteen iets anders aan, want kleren maken de leraar!

3 gedachten over “Kleren maken de Leraar”

  1. Ik heb me in het eerste jaar voor de klas vaak ongemakkelijk gevoeld mbt mijn kelding. Wat kan wel, als ik voor overbuig zit alles dan nog netjes etc.

    Als oplossing heb ik mezelf een ‘schooluniform’ gegeven. Blouse, crosstie, vestje en spijkerbroek. Nooit meer nadenken over of het wel gepast is.
    In de zomer 3/4 broek en birckenstocks. Hoewel ik de schoenen niet 100% vind kan ik niet de hele dag staan en lopen op ballarinas enzo. Ik heb nog geen passenend alternatief gevonden.

    Hoewel ik soms vreemde blikken krijg van ouders (leerlingen en collega’s) zijn het inmiddels gewend vind ik het persoonlijk heel makkelijk.
    Niet in de laatste plaats omdat als ik thuis kom en mijn ‘eigen’ kleding aan doen ik ook echt thuis ben.

  2. Ik ben het met je eens dat een leraar een voorbeeldfunctie heeft, en dus eerder over- dan underdressed zou moeten zijn – vind alleen het voetstuk-argument niet sterk. Wat mij belangrijker schijnt is het gevoel dat je zélf hebt ( en dus uitstraalt) als je in je gastheerrol ‘goed’ gekleed bent, ook bij hitte. En dat ‘goed’ zou voor mij zijn zo onopvallend mogelijk – dus ook in relatie tot wat op school gangbaar is. Op een vrijeschool (waar ik lesgeef) zijn de normen duidelijk anders (cq soepeler) dan op een gereformeerde school, om maar wat te noemen.

  3. Hi Judith,

    Wilde even reageren op je blog. De insteek vind ik een beetje ouderwets. Je schrijft: “En volgens mij zit het zo: één van de manieren om een bepaalde status uit te dragen, is het dragen van statusverhogende kleding. In het onderwijs wordt veel geklaagd over het feit dat “de leraar van zijn voetstuk is gevallen”. Het dragen van representatieve kleding kan bijdragen tot de terugkeer van de leraar op het bijbehorende voetstuk. Denk maar aan advocaten en artsen; zonder net pak, toga of doktersjas zouden wij hen veel minder serieus nemen.”

    Ikzelf zit midden in de overstap van de ICT naar het onderwijs, als zij-instromer. Ik ben momenteel lid van de Raad van Bestuur van een ICT onderneming, en dat bouw ik af naast mijn stage als leerkracht in groep 5. Ik maak eigenlijk geen onderscheid hoe ik me kleed voor beide functies. Dat kan in beide gevallen dus betekenen: sneakers, een spijkerbroek en een T-shirt, trui of casual overhemd, waarbij ik wel bewaak dat het geheel er verzorgd uitziet. Want ook in het bedrijfsleven is de modernisering toegeslagen (al is dat nog niet overal). Wie in het bedrijfsleven zijn status nog moet uiten aan de hand van zijn kleding, is niet actief in een setting waarin veel starters actief zijn. Autoriteit (of status) draag je niet meer uit aan de hand van je kleding, maar moet je continu dag in dag uit verdienen op basis van je resultaten en gedrag.

    Ook als leraar moet je dit voorbeeld meegeven, en dus gewoon met een dijk van een professionaliteit dat respect verdienen van je klas én van de ouders. We moeten elkaar blijven beoordelen op inhoud en resultaat, niet op uiterlijk vertoon. Overigens snap ik wel dat er praktische bezwaren kleven aan sommige kledingsstukken (zoals het voorbeeld van Samira), daar ga ik met je in mee. En ook dat je met onverzorgde kleding respect kan verliezen. Maar de dag dat ik me ga kleden om mijn respect te vergroten, is de dag dat ik definitief mijn zelfrespect verloren heb.

    Groeten!

    Paul

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Current ye@r *