Falen is belangrijk

Falen is belangrijk… waarom is dat? Waarom moeten we leerlingen leren falen? Omdat leerlingen geen idee meer hebben over ‘hoe ze leren en hoe ze moeten leren’.

Ik was laatst bij een tekenles. De tekenjuf leerde de leerlingen een techniek aan van Van Gogh, waarbij zij met kleine streepjes witte, gele en blauwe verf maan en sterren in de nacht moesten schilderen.

De leerlingen waren superenthousiast en begonnen meteen. Maar er waren een paar leerlingen die het moeilijk vonden. Ze schoten uit, hadden moeite met het doseren van de verf en vonden het ook best ingewikkeld om het hele papier te moeten vullen met verschillende laagjes verf.

De juf bleef geduldig uitleggen en voordoen, maar één leerling gaf het toch een beetje op. Hij verzuchtte: ‘Ik kan het niet. Ik kan dit nooit’. Ik vroeg hem: ‘hoe denk je dat Van Gogh het heeft geleerd?’ En tot mijn verbazing zei de jongen: ‘die hoefde het niet te leren, die kon het al toen hij een baby was’.  Ik zei verbaasd: ‘hoefde Van Gogh niet te oefenen denk je?’ En de jongen  zei: ‘nou, ja, één minuutje misschien’.

De mening van deze jongen is niet uniek. Vraag aan leerlingen wat een topsporter, vlogger of rapper heeft moeten doen om zover te komen en ze zeggen: ‘bijna niets…’. Alsof het vanzelf gaat.

Het wordt tijd dat onze leerlingen leren dat NIETS VANZELF GAAT. Messi heeft vermoedelijk ieder vrij minuutje een bal hooggehouden, vloggers hebben zichzelf nacht na nacht gefilmd tot ze tevreden waren en rappers hebben uren lang teksten verbeterd en nog langer in rap tempo opgezegd, net zolang tot het zonder haperen ging.

Je leert alleen als je fouten maakt. Falen is belangrijk. Heel belangrijk zelfs. Je kunt dat zien in dit filmpje.

Leren gaat als volgt:
  1. Iemand vertelt iets of laat iets zien.
  2. Jij wilt het leren.
  3. De ander doet het voor en/ of legt het uit.
  4. Jij doet het na.
  5. Oeps… je maakt een fout.
  6. Nu moet je uitzoeken wat je verkeerd hebt gedaan.
  7. Daarna kijk je wat je anders moet doen.
  8. Je doet het nog een keer.
  9. Nu heb je het goed gedaan.

In sommige gevallen zul je de stappen 5 t/m 8 eindeloos moeten herhalen. Dat heet oefenen en is prima. Dat is leren en daar kom je mee vooruit.

En wat is dan de les voor de leraar?

Bij veel leerlingen moet je zelf zorgen voor extra oefenstof. In de meeste methodes en werkboeken staat gewoon te weinig. En realiseer je dat er maar weinig is wat mensen kunnen zonder daar flink voor te oefenen. Want ja: met vallen en opstaan hebben we lopen geleerd, en zo is het met alles!