Hoe je het tempo van je les hoog houdt – zonder leerlingen kwijt te raken

Elise vroeg me hoe je het tempo van je les hoog houdt. Haar lessen duurden úren. Volgens de leerlingen dan. Ze vonden het saai. Elise liet filmpjes zien, ze gaf opdrachten die leerlingen samen mochten maken en ze gebruikte PowerPoints met leuke plaatjes.

Hoezo saai?

Aan het eind van iedere les kwam ze tijd tekort

Ze kwam nooit toe aan het evalueren van het lesdoel, laat staan dat ze nog toelichting kon geven op het huiswerk. De bel ging en zoef… weg was de klas.

In klaslokalen is vaak de leraar aan het woord. Hij praat en hij gaat er vanuit dat de leerlingen onthouden wat hij zegt. Zo nu en dan controleert hij of Marietje wel heeft gehoord wat hij zei: “Wat vertelde ik nou net, Marietje?”

Interactie is hier: ik stel een vraag en ik bepaal wie het antwoord mag geven

Elise is een goede leraar. Het is rustig in de klas, ze legt goed uit en ze helpt de leerlingen waarvan ze weet dat die de stof moeilijk vinden.

Maar ze is niet tevreden

Elise wil dat haar lessen spetteren. Het tempo moet omhoog. Ze wil niet meer saai zijn, maar inspirerend.

Het is niet zo moeilijk om het tempo van je les op te schroeven. Alles wat je nodig hebt zijn drie voorwaarden en zeven acties. Dus als je tot tien kunt tellen, moet het lukken.

Drie voorwaarden

  1. Het klasklimaat moet goed zijn. De leerlingen voelen zich veilig, je hebt een band met iedere leerling en je geeft veel complimenten.
  2. Er zijn duidelijke afspraken en consequenties. Er zijn geen discussies mogelijk omdat iedere leerling precies weet waar hij aan toe is en wéét wat er gebeurt als hij verzaakt.
  3. Je bent consequent en consistent. Je bent voorspelbaar en duidelijk.

 

Zeven acties

  1. Zorg voor een vaste lesstructuur. Breek iedere les op in aparte delen binnen een vaststaand kader. Binnenkomst, evaluatie, huiswerk en vertrek zijn allemaal een deel. Maar ook: inleiding, instructie, samen oefenen, zelfstandig verwerken en extra uitleg. Baken ieder deel duidelijk en helder af.
  2. Zorg voor één lesdoel per deel. Koppel daar de bijbehorende instructie, oefening en verwerking aan.
  3. Let op de tijd. Ieder deel van de les heeft een vaste tijd. Gebruik een timer. Houd jezelf en de leerlingen daaraan.
  4. Maak het kaal. Voorkom het opleuken van je lesstof, powerpoints en werkschriften. Het leidt af van de kern.
  5. Stop met praten en begin met vragen stellen. Stel moeilijke vragen in een hoog tempo, door je hele les heen. Gebruik daarbij wisbordjes en beurtenstokjes.
  6. Bedenk bij alles wat je doet: Wat voegt het toe? Een filmpje laten zien kan heel leuk zijn, maar alleen als je er daarna moeilijke vragen over kunt stellen die de leerlingen laten nadenken.
  7. Geef extra instructie aan de leerlingen die de stof moeilijk vinden. Dat kun je doen in een verlengde instructie, maar je kunt het ook doen door die leerlingen gericht vragen te stellen. Jij, of een medeleerling, helpt die leerlingen om het juiste antwoord te vinden.

Tot slot: Geef weinig aandacht aan verstoringen en afleidingen, dat haalt het tempo uit je les.

En: Oefening baart kunst.

Meedoen met de Tweedaagse in de Kerstvakantie? Klik Hier

Wil je meer lezen over goed lesgeven? Klik Hier

Wil je meer tips over effectief lesgeven? Klik Hier