Algemeen Dagblad, 31 oktober 2019:

Stoelen die door het lokaal vliegen, klasgenootjes die elkaar aanvallen en tienerjongens die haar een langzame, pijnlijke dood toewensen: een juffrouw in Rotterdam onthult in een openhartige column hoe zij dagelijks worstelt met het speciaal onderwijs. Ze gaat regelmatig gebukt onder intimidatie en geweld en roept de overheid op tot verandering. ,,Ik hoef echt niet meer salaris. Ik wil hulp.”

Ik ken zulke scholen. Ik weet hoe het er aan toe gaat. En ik weet ook hoe het komt.

Het ligt niet aan de juf. Het ligt ook niet aan de leerlingen of aan hun ouders.

Het ligt aan het ontbreken van een gestructureerde schoolomgeving. De ene interim-directeur volgt de andere op. Alle leraren staan in de overlevingsstand.

Deze juf heeft de noodklok geluid. Ze wil hulp.

Waar moet die hulp uit bestaan?

Het staat niet in het artikel, maar ik kan het bedenken:

1. Kleinere klassen
2. Een onderwijsassistent in iedere klas
3. Een schoolteam dat als één blok de grenzen aangeeft en vasthoudt

Denk niet aan zo’n Drents Schapenhek. Denk aan het ijzeren gordijn.

Kleinere klassen en onderwijsassistenten zijn een zaak van het bestuur

Dat beslist waar het geld heen gaat.

De grenzen zijn de taak van de directeur

Een sterke directeur zorgt ervoor dat zijn school een veilige omgeving is.

Je gaat naar school om te leren. Je kunt alleen leren in een veilige omgeving. Dan ben je ook gemotiveerd om te leren.

Hoe zorg je voor een veilige omgeving?

1. Duidelijke regels
2. Duidelijke consequenties
3. Persoonlijk contact
4. Terugkerende rituelen en routines
5. Begrip, geduld en strengheid

Rust, reinheid en regelmaat.

Waarom lukt dat niet op die probleemschool in Rotterdam?

De leerlingen op dit soort scholen komen uit een omgeving die de meeste leerkrachten niet kennen. Niet van dichtbij en zeker niet uit hun eigen leven: met gebroken gezinnen, in armoede, met drugs en geweld. De ouders proberen te overleven. Hun kinderen kopiëren.

Ze nemen hun thuiswereld mee naar school. Die thuiswereld kennen ze, en die is voor hen veilig. School is voor hen per definitie onveilig. Ze zijn gewend aan chaos, en niet aan structuur.

In ons perspectief is het precies andersom: hun thuissituatie is onveilig en onze school is veilig.

Wat is het gevolg als een leerling structuur als onveilig ervaart?

Op scholen waar de meeste leerlingen uit veilige gezinnen komen, herkennen ze de situatie van thuis en voegen ze zich naar de structuur. Natuurlijk proberen ze de grenzen wel even uit, daar kan menig invaller van meepraten. Om-dat ze willen weten of je een veilig persoon bent. Veilig genoeg om bij te kunnen leren.

Op scholen zoals die in Rotterdam gaan de leerlingen er niet in mee. Ze komen in opstand tegen de structuur. Omdat het niet op thuis lijkt. De regels zijn anders, de taal is anders, de gebruiken zijn anders.

Je moet ze alles opnieuw leren. Andere regels, andere taal, andere gebruiken. Opvoeden noemen we dat. Met strengheid, met liefde en met geduld. En met respect voor hun thuissituatie, want die is wat voor hen telt: die is veilig en dus goed.

Als schoolteam is het heel moeilijk om een veilige omgeving te creëren en in stand te houden

Voor ouders is het al moeilijk om één lijn te trekken naar een of twee kinderen. Laat staan als 30 teamleden consequent moeten zijn tegen 500 leerlingen. En dan heb je de ouders nog.

Het kost maanden, jaren om dat voor elkaar te krijgen.

Maar als het draait, dan draait het goed. Zulke scholen ken ik ook.

Ik snap de noodkreet van die juf wel

Ik zou haar kunnen helpen. In haar klas, met haar leerlingen. Maar het hoeft niet. Ze kan het zelf. Ze heeft mij niet nodig.

Het schooljaar is net begonnen en waar klassen op nor-male scholen na de herfstvakantie in het gareel zijn, zal deze juf blijven knokken tot de zomervakantie. Tegen de tijd dat ze een echte band heeft met haar leerlingen is het schooljaar bijna voorbij. Ondanks het feit dat punt 1 t/m 3 niet in orde zijn. Topjuf.

Ik vind dit wel een mooi punt 4:

Laat de leraren op dit soort scholen meegaan van klas naar klas, net als op de Vrije School. Als het opbouwen van een band meer tijd kost, moet je er ook zuiniger op zijn.

Ik kan een heleboel betekenen voor leraren van dit soort klassen, maar aan punt 1 t/m 3 kan ik niets veranderen.

Helaas.

 

Wil je het artikel van de juf lezen? Klik dan hier

Meer lezen over veiligheid op school? Klik dan hier

Meedoen met mijn workshop Doorbreek Storend Gedrag? Klik dan hier